ในตำนาน มีนาคอยู่หลายตระกูลก็จริง แต่มีเพียง 4 ตระกูลใหญ่ที่มักถูกกล่าวขานถึง ดังนี้… 1. ตระกูลวิรูปักษ์ พญานาคตระกูลที่มีผิวกายหรือเกล็ดเป็นสีทองงดงามมาก เป็นนาคชั้นสูงสุด ถือกำเนิดแบบโอปปาติกะ คือเกิดขึ้นเองแล้วโตเลย มากด้วยอิทธิฤทธิ์และบุญบารมี มักถูกจัดอยู่ในชั้นเทพ พำนักอาศัยอยู่ในทิพย์วิมาน อีกทั้งยังเป็นชนชั้นปกครองที่คอยปกครองนาคทั้งหลาย ไม่เกรงกลัวแม้มนต์สะกดอาลัมพายน์ของพญาครุฑ พญานาคในตระกูลนี้ที่รู้จักกันดี อาทิ พญาสุวรรณนาคราช พญามุจลินท์นาคราช 2. ตระกูลเอราปถะ พญานาคตระกูลที่มีผิวกายหรือเกล็ดเป็นสีเขียว ถือว่าเป็นพญานาคชั้นสูง มักจะถือกำเนิดแบบโอปปาติกะคำเนิดขึ้นเอง หรือแบบอัณฑะชะคือกำเนิดจากฟองไข่ มีขนาดใหญ่โตใกล้เคียงกับพญานาคตระกูลสีทอง อาศัยอยู่เมืองบาดาลไม่ลึกมาก เป็นตระกูลที่พบได้มากที่สุดและใกล้ชิดมนุษย์มากที่สุด ชอบขึ้นมาเที่ยวบนโลกมนุษย์จนเกิดเป็นตำนานรักมากมายกับเหล่ามนุษย์ และหากบำเพ็ญเพียงบารมีจนแกร่งกล้า ก็จะสามารถแผ่เศียรได้ถึง 9 เศียรได้เช่นกัน ก็สามารถขึ้นเป็นพญานาคชั้นปกครองได้เช่นกัน พญานาคในตระกูลนี้ที่รู้จักกันดี คือ พญาศรีสุทโธนาคราชแห่งเวียงวังนาคินทร์คำโชนด 3. ตระกูลฉัพพยาปุตตะ พญานาคตระกูลที่มีผิวกายหรือเกล็ดเป็นสีรุ้ง ส่วนใหญ่ถือกำเนิดแบบชลาพุชะ คือกำเนิดจากครรภ์ อาศัยอยู่ในนครบาดาลหรือป่าลึก เป็นพญานาคที่มีความงดงามมากเพราะมักจะมีเกล็ดเหลื่อมหลากสี สวยเหมือนสีรุ้ง มีอิทธิฤทธิ์มาก แต่มักพบได้ยาก เพราะมักอาศัยอยู่นที่ลึกลับ 4. ตระกูลกัณหาโคตะมะ พญานาคตระกูลที่มีผิวกายหรือเกล็ดเป็นสีดำนิลกาฬ ส่วนใหญ่ถือกำเนิดแบบสังเสทชะคือเกิดจากเหงื่อไคล และสิ่งหมักหมมต่างๆ […]

